هست حاصل بر صفات كمال ، و آنچه بر او چه روا باشد و چه روا نباشد ، و علم به نبوّت و امامت و علم به ثواب و عقاب ، و اين در اوقات بسيار حاصل آيد . جواب دوم آن است كه : اين دانند و لكن نه بر وجهى كه مستحقّ ثواب باشند بر آن ، براى آن كه نظر ايشان در دليل نه از وجه وجوب نظر بوده باشد ، بل براى وجهى ديگر نظر كرده باشند ، پس ايشان را علم حاصل آيد و لكن بر آن مستحقّ ثواب نباشند ( 1 ) . جواب ديگر آن است كه : محتمل باشد كه معنى اين بود كه ايشان [ 106 - پ ] بنزديك خود و در ظنّ و اعتقاد خود عالم باشند براى آن كه چون اعتقاد و صحّت توريت دارند و در آن جا ذكر رسول باشد و ايشان اعتقاد كرده باشند كه هر چه در آن جاست حق است ، و لكن نه از دليل دانند ، ايشان بنزديك خود عالم باشند به آن كه قرآن منزّل است به حق . و جواب چهارم از اين آن است كه : مراد به آن ( 2 ) كه ايشان را كتاب دادند مؤمناناند ، و مراد به كتاب قرآن است كه خداى تعالى قرآن را بسيار جايها ( 3 ) كتاب خواند في قوله : الم ، ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيه ( 4 ) ، و في قوله : وَإِنَّه لَكِتابٌ عَزِيزٌ ( 5 ) ، و في قوله : حم ، وَالْكِتابِ الْمُبِينِ ( 6 ) ، و دگر آيتها و بر اين وجه سؤال ساقط شود . * ( فَلا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ ) * ، آنگه امر كرد او را [ به آن ] ( 7 ) كه از جمله شاكّان نباشد و شايد كه مراد او باشد و دليل بكند بر آن كه او وقتى شاكّ بود ، چنان كه گفت : لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ ( 8 ) ، و روا بود كه خطاب با او باشد و مراد امّت ، چنان كه گفت : يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ ( 9 ) . و المرية و الإمتراء ، الشّكّ .

--> ( 1 ) . مج ، وز : نباشد . ( 2 ) . مج ، وز ، لت : آنان . ( 3 ) . مل : جايگاه . ( 4 ) . سورهء بقره ( 2 ) آيهء 1 و 2 . ( 5 ) . سورهء فصّلت ( 41 ) آيهء 41 . ( 6 ) . سورهء زخرف ( 43 ) آيهء 1 و 2 . ( 7 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج ، وز افزوده شد . ( 8 ) . سورهء زمر ( 39 ) آيهء 65 . ( 9 ) . سورهء بقره ( 2 ) آيهء 232 .